منو

امام سجاد (ع) در کلام معصومین

امام محمد باقر(ع) می فرماید:

پدرم حضرت سجاد (ع) نعمتی از نعم الهی را یاد نکرد مگر این که سجده آورد ، آیه ای از قرآن که در آن مسئله سجده بود قرائت نکرد مگر همراهش به سجده آمد. رنجی از او برطرف نگشت مگر اینکه به خاطر آن سجده کرد و از نماز فارغ نشد جز این که آن را به سجده پیوند داد و موفق به اصلاح اختلاف بین دو نفر نگشت مگر این...

A+ A A-

دیدگاه شهید آیت الله صدر در خصوص امام سجاد(ع) و صحیفه سجادیه

  • نوشته شده توسط مدیر سایت
  • دسته: کلام بزرگان
  • بازدید: 5665

بسم الله الرحمن الرحيم

و الحمد لله رب العالمين و الصلاة و السلام علي خاتم الانبياء و المرسلين محمد و علي آله

الطاهرين و صحبه الميامين

 

اما بعد ، صحيفه سجاديه مجموعه اي از دعاهاي منقول از امام زين العابدين علي بن الحسين بن علي بن ابي طالب از ائمه اهل بيت عليهم السلام ميباشد . امام سجاد چهارمين امام از ائمه اهل بيت (ع) است و جد بزرگوارش امير المؤمنين حضرت علي بن ابي طالب (ع) وصي رسول الله (ص) ميباشد و اولين كسي است كه اسلام آورد و طبق روايت صحيحي كه از پيامبر نقل شده ، نسبت او به پيامبر همچون نسبت هارون بود به موسي ، جده اش فاطمه زهرا (س) سرور زنان عالمين و فرزند و جگرگوشه پيامبر است همانگونه كه پيامبر او را به اين وصف توصيف نموده است . پدر بزرگوارش امام حسين (ع) يكي از دو سرور جوانان اهل بهشت و سبط پيامبر است كه پيامبر در باره او فرمود : ( حسين از من است و من از حسين هستم ) كه در كربلا و در روز عاشورا در دفاع از اسلام و مسلمين به شهادت رسيد .

امام سجاد (ع) يكي از آن دوازده امامي است كه پيامبر (ص) همانگونه كه در صحيح بخاري و صحيح مسلم و غيره آمده در باره آنها فرموده : ( خلفاي بعد از من دوازده نفرند كه همگي از قريش هستند ) .

حضرت علي بن الحسين در سال 38 هجري تولد يافت و بعضي ولادت آن حضرت را يكي دو سال قبل از اين تاريخ ذكر كرده اند و مدت عمر ايشان حدود 57 سال بود و بخشي از اين مدت را در زمان جدش حضرت علي (ع) سپري كرد سپس در مكتب عمويش امام حسن (ع) و پدرش امام حسين (ع) دو سبط پيامبر (ص) پرورش يافت و بتوسط پدران طاهرينش از شيره علوم نبوت تغذيه نمود . 

 علي بن الحسين (ع) در زمينه علمي و ديني بعنوان يك امام  و يك دروازه علم و مرجعي در تعيين حلال و حرام خدا و نمونه بالاي ورع و پرهيزكاري و تقوي ، شناخته ميشد و تمام مسلمانان به علم و استقامت و برتري ايشان ايمان داشتند و صاحبدلان از آنها ، به زعامت و فقاهت و مرجعيت او گردن نهادند . 

زهري ميگويد : « هيچيك از بني هاشم را نيافتم كه از علي بن الحسين (ع) افضل و افقه باشد » و در جاي ديگري نيز گفته است : « هيچكس از قريشيان را نيافتم كه از علي بن الحسين افضل باشد »

سعيد بن مسيب ميگويد : « هرگز شخصي را مانند علي بن الحسين نيافته ام »

امام مالك ميگويد : « بخاطر عبادتهاي زياد به زين العابدين ملقب گرديده است »

سفيان بن عيينة ميگويد : « هيچيك از بني هاشم را نيافتم كه افضل و افقه از علي بن الحسين باشد »

امام شافعي ، علي بن الحسين را فقيه ترين اهل مدينه بشمار آورده و حتي حكام عصر او و خلفاي بني اميه عليرغم همه چيز ، به اين حقيقت معترفند بطوريكه عبد الملك بن مروان خطاب به آن حضرت گفته : « هيچكس در علم و دين و ورع و پرهيزكاري به پاي تو نرسيده مگر پدران و اسلاف تو » . همچنين عمر بن عبد العزيز در باره حضرتش گفته : « زين العابدين سراج و چلچراغ دنيا و جمال دين است » .

مسلمانان تعلق عاطفي و روحي عميق و شديدي نسبت به اين امام داشتند و از او پيروي ميكردند و و ايشان در سرتاسر جهان اسلام در ميان مردم نفوذ گسترده اي داشت چنانچه برخورد حاجياني كه در حال طواف بودند نسبت به آن حضرت گواه بر اين مدعاست كه چگونه موقع طواف هنگامي كه حضرت خواست استلام حجر نمايد جمعيت انبوه بخاطر معرفت و مهري كه نسبت به امام داشتند و با اينكه از مليتهاي مختلفي بودند و گرايشهاي مذهبي متفاوتي داشتند ، همه عقب عقب رفته و راه را براي او باز نمودند تا بتواند حجر الاسود را استلام كند در حاليكه هشام بن عبد الملك بخاطر انبوه جمعيت نتوانسته بود استلام كند و روي منبري منتظر نشسته بود تا از ازدحام جمعيت اندكي كاسته شود و سپس حجر الاسود را استلام نمايد كه در اثناي انتظار او بود كه امام وارد شد و آن واقعه اتفاق افتاد ، و فرزدق شاعر معروف كه حاضر و ناظر ماجرا بود در شاهكار ادبي و قصيده معروف خود ، اين واقعه را به ثبت رساند . اعتماد و اعتقاد مردم به امام زين العابدين (ع) عليرغم اختلاف مذاهب و گرايشهاي آنها ، منحصر به جنبه فقهي و روحاني امام نبوده بلكه آنها به امام بعنوان يك رهبر و مرجع و پناهگاهي كه در تمام مسايل و مشكلات زندگي همچون پدران طاهرينش به او رجوع ميكردند ، ايمان داشتند . و لذا ميبينيم هنگامي كه عبد الملك با تهديد پادشاه روم مواجه شد و خود را در برابر شرايط او عاجز ديد و نميدانست چه كند و گفته بود : « احساس ميكنم كه من بدبخت ترين مسلمان روي زمين هستم » ، مسلمانان را جمع كرد و از آنان براي حل مشكل كمك خواست ، زيرا پادشاه روم ميخواست بخاطر نياز مسلمانان به سكه هاي پول رايج روميان ، شرايط سختي را جهت خوار و ذليل كردن آنها به آنان تحميل نمايد . و لي كسي از ميان مردم نتوانسته بود راه حلي به او ارائه كند و لذا همگي به او گفتند تو خود ميداني كه راه حل اين مشكل نزد چه كسي است ، و عبد الملك گفت : اي واي بر شما ، منظورتان چه كسي است ؟ كه مردم پاسخ دادند منظورمان آنكسي است كه ذخيره اهل بيت پيامبر (ص) است . كه عبد الملك گفت آري راست ميگوييد و لذا از امام (ع) كمك خواست و امام سجاد (ع) فرزندش امام باقر (ع) را به شام گسيل داشت و راهنماييهاي لازم را به او نمود و طرح جديدي را براي ضرب سكه و پول رايج اسلامي وضع نمود و به اين بحران خاتمه داد .

دست تقدير چنين رقم زده بود كه امام زين العابدين (ع) مسؤليت رهبري و روحاني را پس از شهادت پدر بزرگوارش در نيمه دوم قرن اول هجري و در حساسترين مراحلي كه امت اسلامي در آن زمان با آن روبرو بود ، بعهده گيرد و در اين مرحله بود كه دوره اول فتوحات اسلامي ، شكل گرفت و مسلمانان با آن روحيه نظامي و اعتقادي كه داشتند لرزه بر اندام پادشاهان ايران و روم آن زمان كه لقب كسري و قيصر داشتند انداختند و ملتها و سرزمينهاي گسترده ديگري را به قلمرو اسلامي خود اضافه نمودند و رهبري بخش اعظم جهان متمدن آن روز را طي نيم قرن در دست داشتند .

 عليرغم اينكه رهبري بخش اعظم جهان قدرت بزرگي را از نظر سياسي و نظامي در سطح جهان به مسلمانان داده بود لكن آنها را در معرض دو خطر بزرگي غير از مسئله نظامي و سياسي ، قرار داده بود كه آغاز يك مقابله قاطع در برابر آن ، ضروري بنظر ميرسيد .

يكي از اين دو خطر ، خطر آشنايي مسلمانان در پي فتوحات اسلامي با فرهنگها و آداب و رسوم متنوع و اوضاع اجتماعي متفاوتي بود كه بر اثر تعامل مسلمانان با تازه مسلمان شده ها ، از ملل و اقوام ديگر حاصل شده بود و در اين رابطه ميبايست در زمينه علمي كاري صورت ميگرفت كه بر اصالت فكري مسلمانان و شخصيت قانونگذاري متمايز و الهام گرفته آنان از كتاب و سنت تاكيد نمايد . لذا ايجاد يك جنبش فكري و اجتهادي در ميان مسلمانان جهت باز كردن افق ذهنيت آنان در همان چارچوب ، ضروري بنظر ميرسيد تا به آنان قدرت حمل مشعل كتاب و سنت را با روحيه يك مجتهد بصير و آگاه و درد آشنا و هوشيار و توانا به استنباط احكام مربوط به مسايل مستحدثه ، اعطا نمايد . بنابراين ، تلاش جهت استحكام بخشيدن به شخصيت اسلامي و پاشيدن بذر اجتهاد در ميان مسلمانان ضروري بنظر ميرسيد كه مسؤليت اين كار را حضرت امام سجاد علي بن الحسين (ع) شخصا بعهده گرفتند و يك سلسله درس و بحث هايي را در مسجد الرسول (ص) آغاز نمودند و مردم را با انواع علوم و معارف اسلامي همچون علم تفسير و حديث و فقه آشنا ساختند و آنان را از علوم آباء طاهرينش سيراب نمودند و به بيدار دلان ، تمرين تفقه در دين و استنباط احكام ديني دادند و تعداد فراواني از فقهاي برجسته اسلامي از اين سلسله درس و بحث ها فارغ التحصيل شدند و اين سلسله درس ها سرآغازي بود براي آنچه كه بعدها به نام مكاتب فقهي معروف شد و زيربناي روند فعاليت آن مكاتب فقهي را تشكيل داد .

امام سجاد (ع) از اين طريق بخش اعظم قراء قرآن كريم و حافظان كتاب و سنت را جذب و دور خود جمع نمود بطوريكه سعيد بن مسيب در اين باره گفته : « قراء و حافظان قرآن كريم به مكه نميرفتند مگر اينكه علي بن الحسين به قصد زيارت خانه خدا از مدينه به قصد مكه خارج ميشد كه در اينصورت هزار قاري و حافظ قرآن كريم او را در اين سفر همراهي ميكردند » .

 اما دومين خطري كه مسلمانان را تهديد ميكرد عبارت بود از گسترش موج رفاه و راحت طلبي كه در پي آن فتوحات ، بر جامعه اسلامي سايه افكنده بود زيرا موج رفاه و راحت طلبي ميتواند هر جامعه اي را با خطر همسويي با خوشي ها و لذات دنيا و اسراف در خوشگذراني در اين دنياي محدود و كوچك و فروكش كردن و رو به خاموشي گذاشتن احساسات آميخته با ارزشهاي اخلاقي و ارتباط با خدا و روز رستاخيز كه اهداف بزرگي را در برابر انسانها ميگشايد ، مواجه سازد كه همينگونه هم شد و براي روشن شدن مطلب كافي است كه نگاهي به كتاب اغاني ابو فرج اصفهاني بيندازيم .

لذا امام سجاد (ع) اين خطر را احساس كرد و به چاره جويي براي آن اقدام نمود و زير بناي روش چاره جويي و راه حل خود را دعا و نيايش قرار داد كه صحيفه سجاديه موجود ، نتيجه آن تلاشها بود .

بنابراين ، امام سجاد (ع) با آن فصاحت و بلاغت بينظير و توانايي بالايي كه در زبان عربي داشت و با آن ذهنيت رباني سرچشمه گرفته از عميق ترين و زيباترين معاني در به تصوير كشيدن رابطه انسان با خداي خود و عشق انسان به مبدا و خالق هستي و تعلق خاطر او به مبدا و معاد خويش و نيز در به تصوير كشيدن هرآنچه كه با ارزشهاي اخلاقي و حقوق و واجبات مرتبط ميباشد ، توانست از طريق ادعيه جوي روحاني در جامعه اسلامي بوجود آورد كه در ميزان پايداري و مقاومت يك فرد مسلمان در برابر طوفان زيباييهاي فريبنده زندگي ، نقش بسزايي از خود برجاي ميگذارد بطوريكه وقتي كه زمين خاكي انسان را به خود جذب ميكند ، دعا و نيايش اشتياق خدا را در دل او افزايش ميدهد و بر ارزشهاي روحي و اخلاقي او تاكيد ميكند تا بعنوان يك امانتدار در عصر پول و ثروت از آن ارزشها پاسداري نمايد همانگونه كه قبلا در عصر نداري و گرسنگي و با بستن سنگ به شكم خود ، از آنها پاسداري نموده است . 

در سيره عملي امام سجاد (ع) آمده است كه ايشان در هر روز جمعه در ميان مردم خطبه ميخواند و آنها را به زهد در دنيا دعوت و به آخرت ترغيب و تشويق مينمود و گوشهاي آنان را به آن قطعه هاي هنري دعا و حمد و ستايش خدا كه نمونه عبوديت محض نسبت به خداي واحد بي شريك بود ، نوازش ميداد .

و بدينسان درمي يابيم كه صحيفه سجاديه نمايانگر يك كار و تلاش اجتماعي بوده كه شرايط آن مرحله ، آن را بر امام (ع) تحميل نموده بود ، مضافا بر اينكه اين دعاها خود بسان يك ميراث رباني است كه طي اعصار مختلف براي انسانها منشا خير و بركت و مشعل هدايت و مدرسه اخلاق و تهذيب نفس بوده و انسانيت همواره نيازمند اين ميراث محمدي و علوي باقي خواهد ماند و هر زمان كه وسوسه هاي شيطاني و فتنه انگيزي دنيا فزوني يابد نياز انسانها به اين گنجينه فرهنگي ، شديد تر خواهد شد . 

فسلام علي امامنا زين العابدين يوم ولد و يوم ادي رسالته و يوم مات و يوم يبعث حيا .

پیوند ها

 

 

کلام بزرگان

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
قبل بعدي

سخنان ایت الله حسن زاده آملی در خصوص صحی…

سخنان ایت الله حسن زاده آملی در خصوص صحیفه سجادیه

اميد انكه در حوزه علميه صحف ادعيه  و اذكاري   كه از ائمه اطهار  صادر شده است  و بيانگر  مقامات  و مدارج  و معارج انسانند  از متون كتب درسي قرار گيرند و در محضر كساني كه زبان فهم اهل دعا و سير سلوك  اند  و راه يافته  و راهنمايند درس  خوانده شود . در نظر اين كمترين اول مفتاح الفلاح  شيخ بهايي  و پس از...

آیت الله بهجت: صحيفه سجاديه تبلور اعلاي …

آیت الله بهجت: صحيفه سجاديه تبلور اعلاي تعاليم اسلام است

  اگر به ما بگويند امام عصر (عج) در مسجد صفائيه صحبت مي كنند و ما به جاي آنكه خدمت ايشان برسيم و از بيانات  حضرتش استفاده كنيم بنشينيم كتاب هاي ديگري را مطالعه كنيم چقدر زشت است؛ همچنين اگر ما به جاي آنكه سخنان و معارف اهل بيت رافرابگيريم به كارهاي غير ضروري ديگر بپردازيم همان قدر زشت مي باشد.   ...

صحیفه سجادیه را با تبلیغات موثر به دنیا …

خبرگزاری شبستان:حجت‌الاسلام‌والمسلمین شهرستانی با اشاره به لزوم انتشار صحیفه سجادیه در دنیا، گفت: در گذشته شعرا و خطبایی بودند که کلمات ائمه اطهار(ع) به ویژه صحیفه سجادیه را به مردم عرضه می‌کردند، اما امروز تبلیغات موثری در معرفی صحیفه سجادیه نداریم. به گزارش خبرگزاری شبستان از قم، ...

نیازهای بشر امروز محورهای مورد بحث کنگره…

خبرگزاری شبستان: آیت الله فاضل لنکرانی با بیان این که امامت بزرگترین و محوری‌ترین سرمایه برای بشریت است، گفت: محورهایی که بشر امروز به آن نیاز دارد، باید مورد بحث کنگره بین المللی امام سجاد (ع) باشد. به گزارش خبرگزاری شبستان از قم، آیت الله شیخ جواد فاضل لنکرانی، رئیس موسسه فقهی ائم...

توصیه رهبر انقلاب در خصوص انس با صحیفه س…

توصیه رهبر انقلاب در خصوص انس با صحیفه سجادیه در ایام اعتکاف

اين اعتكافى كه جوانها انجام ميدهند، در واقع دارند با خدا خلوت ميكنند. اعتكاف بيشتر يك كار فردى است؛ ايجاد يك ارتباط با خداست. جورى نشود كه برنامه ‏هاى جمعى اين مراكز اعتكاف، حال خلوت و حال ارتباط فردى و قلبى با خدا را در افراد ضعيف بكند يا بگيرد. مجال بدهند؛ وقت بگذارند؛ بگذارند اين جوانها قرآن بخوا...

ویلیام چیتیک: پس از انتشار ترجمه انگليسي…

ویلیام چیتیک: پس از انتشار ترجمه انگليسي صحيفه سجاديه بسياري از مسيحيان از من  تشكر كردند

 قائل است كه تمدن  اسلامي دو جنبه  دارد. جنبه  بيروني و جنبه دروني  بيشتر افرادي كه با دين اسلام   مواجه شده اند  جنبه بيروني كه فارغ از جهات  عشق و حرارت  است  را ملاحظه  كرده اند اما اگر به رويه ديگر اين تمدن كه مملو از عشق و محبت  است توجه نماييم تصور ديگري از اين تمدن در ميابند وي  در اين رابط...

دیدگاه دکتر سيد جعفر شهيدي در ارتباط با …

دیدگاه دکتر سيد جعفر شهيدي در ارتباط با صحیفه سجادیه

رساله اي كه بدين نام خوانده مي شود ، يكي از چند أثر منسوب به امام سجاد علي بن الحسين7است . تا آنجاكه اين بنده تتبع كرده است قديم ترين مأخذها كه نام اين رساله درآن آمده بشرح زير است : 1-تحف العقول ، از حسن بن علي بن حسين بن شعبه حَرّاني متوفي بسال 381 هـ.ق. 2-خصال ، از ابوجعفر محمد بن علي بن حسين ب...

صحیفه سجادیه از منظر علامه سید محسن امین

صحیفه سجادیه از منظر علامه سید محسن امین

بلاغت و فصاحت بي مانند آن و مضامين رفيع اين كتاب و معارف مندرج در اين كتاب از گونه هاي تذلل در درگاه حق و ثناي باري تعالي و شيوه هاي شگفت انگيز در طلب عفو و كرم حضرت حق و توسل به درگاه حضرت حق قويترين گواه بر صحت انتساب اين كتاب است و نشانگر آنست كه مرواريدي از دريا و گوهري از آن همان معدن و م...

علامه تهرانی: دعا هاي صحيفه از دلي پر سو…

علامه تهرانی: دعا هاي صحيفه از دلي پر سوز و گداخته و عاشقي مجذوب و مدهوش برون خاسته است

باري قرائت و تلاوت و ممارست و مزاولت  بر ادعيه كامله صحيفه سجاديه  در ميان علماء اعلام و سابقين  كه علم  را با عمل و تخشع و ابتهال  و تجنب  از هواي نفس  اماره  تؤام نموده بودند، امري معلوم و معروف بوده است ، و در ميان حكماء و فلاسفه  ذوي مقدار  و عرفا ،  عاليمقام  اسلام  امري ضروري  و لازم  به شمار ...

علامه باقر شریف قریشی: بهترين سرمايه به …

علامه باقر شریف قریشی: بهترين سرمايه به جا مانده از امام سجاد (ع) دعا های گرانقدر آن حضرت است

شايد بهترين سرمايه به جا مانده از امام سجاد (ع)بلكه مهم تر و موثرتر از همه در رشد فكري جامعه اسلامي دعاهاي گرانقدري باشد كه به صحيفه سجاديه معروف است ....  به راستي كه اين كتاب علاوه بر ذخاير انديشه بشري ،سرمايه اي است بي پايان و هرگز نمي توان براي آن بهايي قاءل شد و مشتمل است بر انواع مساءل آموزش ع...

آخرین مطالب

/ enable showing errors in PHP ini_set('display_errors','Off');
مجوز استفاده از قالب مذهبی یاسین براي اين دامنه داده نشده , برای دریافت مجوز قالب بر روی لینک ، ( درخواست مجوز ) کلیک کنید